Szwajcario! Kiedyś Cię oswoję!

 

 

 

Tekst powstał w ramach projektu Klubu Polek na Obczyźnie. Piszące kobiety-emigrantki z różnych miejsc na świecie opowiadają o tym, jak zmieniło się ich postrzeganie kraju, w którym mieszkają. Ja podeszłam do tematu nieco inaczej i postanowiłam opisać, jak emigracja zmieniła mnie.

W październiku miną trzy lata odkąd przeprowadziłam się do Szwajcarii. Niby niedługo, ale dla mnie ten czas był chyba najbardziej intensywnym i pouczającym czasem w życiu.

Nie jestem ekspatką, jestem emigrantką. Nie dostałam zagranicznego kontraktu od firmy, nie siedzę w korporacji, nie dostaję co miesiąc czterozerowych przelewów we frankach. Dziwne, co? Przecież Szwajcaria to kraj bankierów, więc jak to emigrować tu nie do pracy? Moja emigracja nie była przymusowa, nie przyjechałam „za chlebem”, ale dobrowolnie, choć nie do końca racjonalnie, bo kierując się sercem. Nie była to też moja pierwsza przeprowadzka za granicę i być może dlatego myślałam, że skoro poprzednio nie było trudno, to tym razem pewnie też „jakoś to będzie”. No cóż..

Wyjazd do Szwajcarii przydarzył mi się w kluczowym momencie życia. Od kilku lat mieszkałam w Warszawie, spełniałam się zawodowo, można nawet powiedzieć, że robiłam karierę, jeśli zarobki równe dwóch-trzech średnich krajowych uznamy za jej wyznacznik. Tym bardziej rezygnacja z wygodnego, łatwego i dobrze rokującego życia nie przyszła mi łatwo. Choć teraz wiem, że przyszła w odpowiednim momencie.

Ponieważ jestem tu już na tyle długo, aby móc zaobserwować kilka etapów mierzenia się z krajem i emigracyjną rzeczywistością, postanowiłam podzielić mój tekst, a tym samym moje doświadczenia, na kilka rozdziałów. Pierwszy to..

Szwajcario – nienawidzę Cię!

Szwajcaria jest trudnym miejscem do emigracji. Tu nie przyjeżdża się z nastawieniem: jakoś to będzie. O tym przekonałam się dość szybko i stało się to przyczyną mojej początkowej frustracji. Ja, z magisterką i podyplomówką, po studiach na trzech uniwersytetach w Polsce i za granicą, z wyuczonym angielskim, kilkuletnim doświadczeniem zawodowym, mającą przed sobą świetlaną przyszłość w branży.. nagle.. nie mogę znaleźć pracy! Szok, wstyd, płacz. Moje życie wyhamowało i pojawiła się nieznana mi dotąd wizja siedzenia w domu i gotowania obiadków dla męża. Nigdy nie zapomnę wizyty w biurze doradztwa zawodowego, gdzie opowiadałam schludnej siwej pani z zegarkiem szwajcarskiej kolei SBB na nadgarstku o swoim życiu, a jej oczy robiły się coraz większe i większe.. „To co Pani chce tu u nas właściwie robić?” – zapytała. No właśnie, co? Musiałam znaleźć pomysł na siebie, a Szwajcarzy mi tego nie ułatwiali. Niby uśmiechnięci, ale mistrzowie świata we wbijaniu szpil. Nie byłabym sobą, gdybym po prostu się z tym pogodziła. Postanowiłam wycisnąć z nowej sytuacji, ile się da. Mniej więcej po roku życia na emigracji, pełnym rozczarowań, wielu momentów załamania i depresyjnych nastrojów, weszłam w kolejną fazę..

Szwajcario – jesteś piękna!

To przyszło nagle, jak oświecenie.. Zrozumiałam, że skoro moje życie nie będzie już wyglądać tak, jak przedtem, to po co za wszelką cenę próbować w nowej rzeczywistości wpisywać się w stary schemat. Zaczynam wszystko od nowa – to szansa, którą wielu chciałoby mieć, a ja ją właśnie dostałam i mogę teraz pokierować sobą, tak, jak tylko chcę. Najpierw zaczęłam biegać. To pomagało mi pozbierać myśli i dało zajęcie, którego tak bardzo potrzebowałam. W ten sposób powoli, stopniowo – ja, pracoholiczka! – zaczęłam odkrywać, że życie to nie tylko praca. Doceniłam wartość pasji. Zajęłam się winem, które zawsze mnie interesowało, ale w Warszawie miałam jedynie czas, aby je pić, a nie zajmować się nim na poważnie. Zaczęłam pracować w winnicy (tak, Pani Dziennikarka w polu!), zrobiłam kurs w Toskanii i tak powoli, powoli oswajałam się z myślą, że może to będzie kiedyś mój nowy zawód. Tym razem jednak podeszłam do sprawy bez niezdrowej ambicji – uda się, to fajnie, nie uda – trudno. Było kilka dorywczych prac, nowe kontakty, ciekawi ludzie po drodze. Inwestowanie w siebie i w swoje pasje stało się moim sposobem na radzenie sobie z emigracyjną rzeczywistością. Wrzuciłam kolejny bieg.

Szwajcario – chcę Cię oswoić!

Nie mam pracy, co dla mnie oznacza tylko tyle, że nie siedzę osiem godzin dziennie za biurkiem, czekając z utęsknieniem na piąteczek. Mam zajęcia. Piszę bloga, bardzo dużo podróżuję, jeżdżę na rowerze, chodzę po górach, zajmuję się psem, uczę się języków.. Życie znów przyspieszyło, tym razem jednak to ja nadaję mu tempo. Emigracja pozwoliła mi zrozumieć, że praca to nie tylko zarabianie pieniędzy, że moja rola w rodzinie, społeczeństwie, świecie nie ogranicza się do „dokładania” do budżetu czy robienia zakupów i powiększania produktu krajowego brutto. Wiele z Was pomyśli pewnie – no tak, szczęściara, nie pracuje, bo nie musi. Wiem, że to ogromny przywilej (nie brak pracy, ale możliwość poszukiwania tej wymarzonej), za który codziennie jestem wdzięczna. Tylko tyle i aż tyle.

Co poza wizją pracy zmieniła we mnie Szwajcaria? Podejście do obcych ludzi. Mówienie Grüezi (szwajcarskie dzień dobry) mijając sąsiadów, pytanie o wolne miejsce w pociągu, dziękuję, proszę, z uśmiechem, choćby wyuczonym, ale jak bardzo ułatwiającym codzienne życie. Szwajcaria (głównie w osobie mojego męża i jego przyjaciół) nauczyła mnie też podchodzenia do życia minimalistycznie, koncentrowania się na doświadczeniach, zamiast na przedmiotach. Butelka wina, wycieczka za miasto, dobra kolacja, wyjście do kina – to wystarczy, żeby poczuć się wyjątkowo. I jeszcze jedno – tym razem z kobiecego punktu widzenia – Szwajcarki nauczyły mnie, że niepofarbowane włosy i brak makijażu to nic złego. Ba, nawet można z tym żyć i dobrze wyglądać ;)

Teraz to, co najważniejsze – pogodziłam się z krajem, który, z pomocą losu i przypadku, wybrałam do życia. Szwajcaria, choć ma swoje wady, jest piękna, bezpieczna, dostatnia i daje ogrom możliwości – czuje się szczęściarą, że mogę tu mieszkać! Polska wciąż jest moją ojczyzną, ba – za każdym razem, kiedy tam jestem, odkrywam ją na nowo. Wiem też, że tak jak mówi nazwa mojego bloga – I’m not Swiss – nie jestem i nigdy nie będę Szwajcarką. Gdzie jest w takim razie mój dom? Tu i tu. I tak już pewnie będzie zawsze, więc zaakceptowałam to i zaczęłam myśleć: to jest przygoda mojego życia!

Na koniec powiem Wam w tajemnicy – od niedawna nabrałam odwagi, aby zacząć kreować także mój świat zawodowy. Zniechęcona poszukiwaniem „idealnej” pracy, staram się wystartować z własnym biznesem, bo niby dlaczego nie spróbować? Zamierzam też nadal podróżować – lokalnie i globalnie – bycie w drodze stało się sensem mojego życia. Jestem w fazie EMIGRANTKA-JESZCZE-NIE-DO-KOŃCA-SZCZĘŚLIWA-ALE-ZADOWOLONA. Szwajcario – kiedyś Cię oswoję!

Agnieszka Kamińska

I’m not Swiss

 

 

Mistrzowie dziwnych sportów: rowerosanki

Zima to czas, kiedy każdy szanujący się Szwajcar jedzie w góry i zjeżdża. Na czym tylko się da. Na narty wsadza się małego szkraba tuż po tym, jak zacznie stawiać pierwsze kroki. Nastolatkowie często wybierają snowboard, a na sankach z alpejskich stoków zjeżdżają wszyscy, bez względu na wiek.

Jednak Szwajcarzy nie byliby sobą, gdyby oprócz typowych sportów zimowych, nie wymyślili sobie czegoś jeszcze, czegoś swojego, „tradycyjnie” szwajcarskiego, czego nie robi się w górach w Austrii czy Włoszech. To coś nazywa się velogemel i na pierwszy rzut oka wygląda trochę jak.. konik na biegunach ;)

Velogemel to pojazd, który został wynaleziony na początku XX w. i jest połączeniem roweru z sankami. Drewniane ustrojstwo ma siodełko, kierownicę i płozy. Nie ma za to hamulców, co zważywszy, że zjeżdża się na nim z wysokich na ponad 2 tys. metrów npm szczytów, jest elementem powodującym u zwykłych śmiertelników natychmiastowy skok adrenaliny.

 

 

Początkowo velogemel służył tutejszym góralom do wygodnego poruszania się po śniegu i transportu potrzebnych rzeczy. Dzisiaj nie dość, że Szwajcarzy na velogemel śmigają, aż miło (widziałam na własne oczy, kiedy sama próbowałam nie zabić się na sankach), to jeszcze wybudowali sobie najdłuższy na świecie tor przeznaczony do zjazdów „rowerosankami”. Trasa rozpoczyna się na szczycie leżącego w Alpach Berneńskich Faulhorn (2681 m npm) i kończy ponad 1,6 tys. metrów niżej w Grindelwald. Tor nazywa się Big Pintenfritz i jest najdłuższy w Europie – ma 15 kilometrów. Co roku w tym miejscu odbywają się mistrzostwa świata w zjeździe na velogemel, otwarte dla każdego (wpisowe kosztuje 20 fr.). Zwycięzca tegorocznych zawodów pokonał dwukilometrową trasę w 2 minuty!

Zjazd na velogemel wygląda tak:

 

Dla zainteresowanych: velogemel można kupić tutaj http://www.velogemel.ch/, model dla dorosłej osoby kosztuje 590 fr. Sprzęt można też wypożyczyć, m.in. w sklepie Intersport w Grindelwald. Początkującym przyda się kask i dobre buty śniegowe z bieżnikiem (hamuje się stopami).

Alpy na drugą szwajcarską rocznicę

Tak, właśnie mijają dwa lata, odkąd wyemigrowałam do Szwajcarii. Taka okazja to zwykle czas na pytania: czy to była dobra decyzja, czy to na pewno miejsce dla mnie, czy jest mi tu dobrze.. Tego wciąż nie jestem pewna, ale zawsze kiedy nawiedzają mnie rozmyślania, robię coś, co stało się moim stałym patentem, od kiedy tu jestem. Zatracam się w szwajcarskiej naturze. To zawsze działa. Stwierdzam wtedy, że przecież Szwajcaria jest taaaaka pięknaaa, że wszystko inne przestaje się liczyć.

Na dwurocznicę wybrałam sobie słynny Jungfrauregion, czyli górską mekkę wędrowców, wspinaczy, narciarzy i.. turystów z Azji ;)

Szwajcarskie Alpy są piękne. Szwajcarskie Alpy jesienią są nieprzyzwoicie zachwycające! Postanowiłam się nie oszczędzać i przejść Eiger Trail – trasę trekkingową biegnącą tuż pod cieszącą się złą sławą (zginęło na niej wielu wspinaczy) północną ścianą Eiger (niem. Eigernordwand).

Krótko technicznie, dla tych, których to może zainteresuje – najlepiej dojechać do Grindelwald i stamtąd pociągiem regionalnym do stacji Brandegg albo Alpiglen (ja zaczęłam wędrówkę już w tym pierwszym miejscu, co oznacza dodatkowe ok. 0,5 godz. podejścia). Eiger Trail okazała się nie najłatwiejsza, zwłaszcza, że miejscami pokryta śniegiem i lodem. Dla oszczędzenia sobie wrażeń, lepiej zrobić ją latem, a nie w październiku ;) Przejście zajęło mi ok. 2,5 godz. (licząc bez przerw).  Dotarłam do lodowca Eigergletscher i zeszłam Jungfrau Eiger Trail do stacji Kleine Scheidegg.

Tyle szczegółów. Teraz czas na zdjęcia!! :D

 

Rapperswil i serce Kościuszki

Pewnie mało który Polak wie, że w małym szwajcarskim miasteczku Rapperswil, w XIII-wiecznym zamczysku, od ponad 140 lat działa polskie muzeum. W czasach, kiedy Polski nie było na mapie, pełniło rolę „twierdzy kultury” dla emigrantów – tu gromadzono dzieła sztuki, pamiątki, książki (na przełomie XIX i XX wieku znajdowała się tu największą biblioteka polska na emigracji). W Rapperswil tworzył m.in. Stefan Żeromski, a do 1927 roku w kaplicy w wieży prochowej zamku spoczywało serce Kościuszki, który w Szwajcarii spędził ostatnie lata życia. Muzeum prężnie działa do dziś, choć niedawno Szwajcarzy chcieli wykurzyć z zamku Polaków (zaprotestowaliśmy i póki co jest cisza). Obok zamku atrakcją Rapperswil jest najdłuższy w Szwajcarii drewniany most, którym można przekroczyć kawałek Jeziora Zuryskiego. Szwajcarom miasteczko kojarzy się głównie z cyrkiem – stąd pochodzi narodowy cyrk Knie (dla zainteresowanych jest też Muzeum Cyrku). Rapperswil najładniejsze jest najpewniej wiosną i latem, kiedy kwitną setki odmian róż (róże są nawet w herbie miasta). Jesienią, kiedy kraj oblewa szara zupa, atmosfera jest mocno senna.. ale żeby poczuć słońce i naładować baterie wystarczy wjechać trochę wyżej i.. to właśnie lubię w Szwajcarii! Kiedy już wydaje się, że nie, w tym kraju nie da się żyć, pojawiają się góry i ręcę człowiekowi opadają ;) Enjoy the view!

Miasto Gawła – mnicha z Irlandii

W niedzielę wybraliśmy się do Sankt Gallen. To 70-tysięczne miasto na północno-wschodnim krańcu Szwajcarii, którego historia sięga 612 roku n.e. To wtedy irlandzki mnich Gallus w poszukiwaniu spokoju zatrzymał się właśnie tu i postanowił zbudować pustelnię, która później przekształciła się w opactwo benedyktynów. Dziś kompleks klasztorny to największa atrakcja miasta. Duże wrażenie robi barokowa biblioteka, jedna z najstarszych na świecie. Niestety jej wnętrze jest pilnie strzeżone – można zajrzeć (kosztuje to 12 CHF..), ale fotografować już nie (obrazki – tutaj). Poza spacerem po urokliwej starówce, warto też przejechać się w górę pociągiem linowym i popatrzeć na miasto z góry (przy dobrej pogodzie widać Jezioro Bodeńskie). Z zabytkową architekturą centrum St. Gallen kontrastuje Plac Czerwony (tak, tak właśnie go nazwali), którego budowę sfinansował.. Raiffeisen Bank. Pomijając dość niefortunną nazwę, sam pomysł i wykonanie ciekawe i jeśli banki w taki właśnie sposób mogą wspomóc zagospodarowanie przestrzeni miejskiej, to należy temu tylko przyklasnąć. Na koniec wycieczki krótki postój nad Jeziorem Bodeńskim, skąd widać Santis – najwyższy szczyt w tej części Alp. W powietrzu czuć już zimę..