Szwajcarski niezbędnik – Ubezpieczenie zdrowotne

IMG_0394

W Szwajcarii działa ponad 50 kas chorych, ubezpieczając ok. 8,1 mln osób w całym kraju.  Foto: Keystone

Kto musi się ubezpieczyć

Każda osoba, która ma pozwolenie na pobyt w Szwajcarii, ma też obowiązek samodzielnie zadbać o ubezpieczenie zdrowotne dla siebie i bliskich. Ponieważ przez pierwsze trzy miesiące od przyjazdu możemy przebywać w kraju bez pozwolenia, istnieje też przekonanie, że jest to czas, w którym jesteśmy zwolnieni z obowiązku ubezpieczenia. To błąd, który może nas sporo kosztować. Koszty leczenia w Szwajcarii są bardzo wysokie, dlatego najlepiej od razu po przyjeździe zabezpieczyć się na wypadek, gdybyśmy  wylądowali w szpitalu czy potrzebowali porady specjalisty.

Od momentu przekroczenia szwajcarskiej granicy, po otrzymaniu dokumentu zezwalającego nam na pobyt, mamy trzy miesiące na wybranie kasy chorych. Nie warto z tym zwlekać, ponieważ ubezpieczyciel i tak zobowiąże nas do zapłacenia składek za każdy miesiąc, licząc od daty przyjazdu do kraju, która widnieje na pozwoleniu na pobyt. Niektóre firmy mogą też nałożyć karę, przykładowo o wartości 50 proc. miesięcznej składki doliczanej dodatkowo do ubezpieczenia przez kilka kolejnych miesięcy.

W Szwajcarii obowiązek sprawdzenia, czy dana osoba jest ubezpieczona, ma każda gmina, ale z kontrolą bywa różnie, więc zdarzają się przypadki, że ktoś nie płaci ubezpieczenia miesiącami, a nawet latami. Lepiej jednak nie ryzykować i od razu uwzględnić składki w comiesięcznym budżecie. O zwolnienie z obowiązku ubezpieczenia w Szwajcarii mogą ubiegać się m.in. studenci, którzy nie podjęli żadnej pracy zarobkowej i są tu tylko na czas trwania studiów; osoby, które mieszkają w Szwajcarii, ale są ubezpieczeni razem z rodzicami w kraju EU/EFTA oraz renciści mieszkający w Szwajcarii, ale pobierający rentę z innego kraju, a także osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych w kraju EU/EFTA.

Co jest obowiązkowe

Obowiązkowe w Szwajcarii jest podstawowe ubezpiecznie zdrowotne (Grundversicherung), które obejmuje m.in. wizyty u lekarza pierwszego kontaktu i specjalistów. Dodatkowo, osoby, którym pracodawca nie opłaca ubezpieczenia od wypadków (niepracujące lub pracujące przez mniej niż 8 godzin tygodniowo u jednego pracodawcy) muszą opłacać je samodzielnie w kasie chorych. Warto wiedzieć, że szwajcarskie ubezpieczenie wypadkowe działa także poza godzinami pracy oraz w przypadku niektórych ubezpieczycieli (jeśli jesteśmy ubezpieczeni poprzez kasę chorych) jest częścią tzw. franczyzy, czyli wkładu własnego, od którego zależy wysokość comiesięcznych składek.

Wybierając obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, musimy zdecydować się na jeden z modeli, od którego zależeć będzie sposób postępowania w przypadku choroby.

Modele ubezpieczeń

  • wolny wybór lekarza – nie mamy przypisanego jednego lekarza domowego, możemy umówić się na wizytę do lekarza pierwszego kontaktu lub specjalisty bezpośrednio, do jakiej przychodni chcemy i do kogo chcemy (dotyczy to całej Szwajcarii, ale bez dodatkowego ubezpieczenia zostaną pokryte koszty leczenia wg. taryfy, jaka obowiązuje w kantonie, który zamieszkujemy lub w którym pracujemy) – jest to najdroższa opcja ubezpieczenia
  • lekarz domowy – z listy przygotowanej przez naszą kasę chorych wybieramy lekarza, który od tej pory jest naszym lekarzem pierwszego kontaktu i w razie potrzeby kieruje do specjalistów
  • model kontaktu telefonicznego – przed każdą wizytą u lekarza mamy obowiązek zadzwonić do tzw. Medgate – centrum medycznego, skonsultować się i ustalić dalsze kroki leczenia.  Nie trzeba konsultować się z Medgate w przypadku planowanej wizyty u lekarza okulisty, ginekologa i dentysty. (obsługa telefoniczna w czterech językach)
  • praktyka lekarska HMO – nie mamy przypisanego jednego lekarza, idziemy do przychodni, w której przyjmuje kilku lekarzy i jesteśmy przyjmowani przez jednego z nich
  • pharmed – pierwszą instytucją, z którą się kontaktujemy, jest apteka – tam otrzymujemy podstawową pomoc medyczną i ewentualne skierowanie do lekarza – jest to często najtańsza opcja, oferowana przez nieliczne kasy chorych

Ile to kosztuje

W zależności od wysokości franczyzy, miejsca zamieszkania, wieku i modelu ubezpieczenia, miesięczne koszty składek na ubezpieczenie zdrowotne wynoszą od 200-250 franków w górę (plus 15-20 franków za ubezpieczenie wypadkowe).

WAŻNE! Co roku do końca listopada możemy zmienić kasę chorych, w której jesteśmy ubezpieczeni (tylko ubezpieczenie podstawowe) bądź warunki ubezpieczenia.

Ubezpieczenie dodatkowe

Usługi zawarte w ubezpieczeniu podstawowym z reguły nie pokrywają wszystkich najważniejszych potrzeb, związanych z opieką medyczną w Szwajcarii. Dlatego większość mieszkających tu osób decyduje się na uzupełnienie go dobrowolnymi dodatkami (Zusatzversicherung). Można je wykupić zarówno w kasie chorych, w której jesteśmy już ubezpieczeni, jak i w innej firmie. W ofercie ubezpieczycieli znajdziemy szereg pakietów, obejmujących różne usługi, z których najważniejsze to pokrycie kosztów transportu karetką oraz kosztów leczenia i pobytu w szpitalu poza kantonem, w którym jesteśmy zameldowani (jeśli trafimy do placówki szpitalnej w innym kantonie, ubezpieczenie podstawowe pokrywa różnice w cenie tylko do wartości taryfy miejsca zamieszkania, resztę musimy zapłacić sami). Inne popularne pakiety zawierają np. ubezpieczenie za granicą, a także ubezpieczenie dentystyczne dla dzieci. Pamiętajmy, że kasa chorych pokrywa koszty do pewnej kwoty, zazwyczaj jest to 80-90 proc. wartości usługi medycznej. W zależności od pakietu, miesięczny koszt ubezpieczenia dodatkowego wynosi od 20 do 50 franków.

Inaczej niż w przypadku ubezpieczenia podstawowego, kasa chorych ma prawo odmówić nam objęcia ubezpieczeniem dodatkowym w przypadku, kiedy jesteśmy np. przewlekle chorzy, w trakcie terapii czy planujemy operację. Aby zweryfikować naszą sytuację, ubezpieczyciel wymaga wypełnienia szczegółowej ankiety na temat naszego stanu zdrowia. W niektórych sytuacjach, np. kiedy chcemy założyć dziecku aparat na zęby, musimy opłacać składkę na ubezpieczenie dodatkowe przez okres 6 bądź 12 miesięcy (w zależności od ubezpieczenia), zanim zyskamy prawo do zwrotu kosztów tej usługi.

Kolejna ważna rzecz to czas trwania umowy ubezpieczenia dodatkowego. O ile ubezpieczenie podstawowe możemy zmienić co roku, dodatki są podpisywane na rok, trzy, a nawet pięć lat. Jeśli mamy umowę wieloletnią, ale w trakcie trwania umowy otrzymamy informację o podwyżce cen na kolejny rok, mamy prawo z niej zrezygnować. (kasa chorych ma czas na wysłanie informacji z nowymi cenami do listopada)

Jeśli chcemy zrezygnować z ubezpieczenia dodatkowego lub decydujemy się na inną kasę chorych, składamy wypowiedzenie w formie pisemnej, które musi trafić do ubezpieczyciela najpóźniej do 30 września danego roku. (Wyjątek – dodatkowe ubezpieczenie w firmach Assura i Group Mutuel – wypowiedzenie do 30 czerwca).

Przykładowy formularz wypowiedzenia można znaleźć tutaj: http://www.kkstoffel.ch/pdfs/Kuendigungsform.pdf.

Jak wybrać kasę chorych 

Wybór ubezpieczenia zdrowotnego jest kwestią bardzo indywidualną – zależy od sytuacji życiowej, zdrowotnej, zawodowej, a także miejsca zamieszkania i specyficznych potrzeb. Ogólna zasada jest taka, że jeśli chorujemy przewlekle bądź często i regularnie korzystamy z usług medycznych, decydujemy się na niski wkład własny (franczyzę), co oznacza wyższe koszty składek miesięcznych. Jeśli chorujemy rzadko, możemy pozwolić sobie na samodzielne pokrycie wyższych kosztów leczenia, a w zamian płacimy niższe składki miesięczne.

Jeśli chcemy wybrać kasę chorych samodzielnie, warto przedtem przeanalizować oferty różnych ubezpieczycieli, np. na stronie internetowej priminfo.ch (tylko ubezpieczenie podstawowe). Dobrym rozwiązaniem, zwłaszcza dla osób nie znających lokalnego języka, jest skorzystanie z pomocy doradcy, która jest zazwyczaj bezpłatna. Wybierając doradcę zwróćmy uwagę na jego kwalifikacje zawodowe i doświadczenie na szwajcarskim rynku. Osoba taka powinna przedstawić nam kilka ofert różnych kas chorych do porównania i pozwolić samodzielnie wybrać pasujące nam ubezpieczenie.

WAŻNE! Podpisujac jakiekolwiek dokumenty podczas spotkania z doradcą, upewnijmy się, co to jest. Zazwyczaj nie jest to tylko oferta ubezpieczeniowa, a wniosek o ubezpieczenie zdrowotne, który w kasie chorych po zaakceptowaniu zostanie zamieniony w umowę, z której nie będziemy się mogli wycofać. Nie musimy niczego podpisywać od razu, dajmy sobie czas do namysłu.

Na co zwrócić uwagę, wybierając ubezpieczenie

  • długość trwania umowy dodatkowego ubezpieczenia – jeśli podpisujemy umowę wieloletnią, nie mamy możliwości zrezygnowania z niej lub zmiany jej warunków każdego roku
  • okresy karencji w przypadku niektórych usług zawartych w ubezpieczeniu dodatkowym (np. usługi dentystyczne czy dodatkowe usługi w czasie ciąży) – często prawo do pokrycia kosztów zyskujemy dopiero po pewnym czasie
  • ciąża bez franczyzy – warto pamiętać, że wszystkie usługi związane z opieką nad ciężarną nie są objęte franczyzą, tzn. że ich koszty pokrywa kasa chorych. Jest to m.in. 7 wizyt kontrolnych, 2 badania USG i badania laboratoryjne przed porodem, 3 porady laktacyjne, część kosztów szkoły rodzenia, a także poród w kantonalnym szpitalu i 1 wizyta kontrolna po porodzie pomiędzy 6 a 10 tygodniem życia dziecka, bez dodatkowych kosztów
  • ubezpieczenie dziecka – kobiety w ciąży powinny wybrać kasę chorych dla dziecka przed jego urodzeniem (składki płaci się dopiero po porodzie)
  • ubezpieczenia rodzinne – jeśli co najmniej jeden rodzic i dziecko są ubezpieczeni w tej samej kasie chorych, można liczyć na zniżki w składkach
  • możliwość dofinansowania składek – jeśli dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają pewnej kwoty, która jest ustalana w danych kantonach (przykładowo w kantonie Zurych dla osob samotnych, rozliczających się normalnie z podatku kwota do opadatkowania nieprzekraczająca 29`900.00 rocznie) możemy ubiegać się o wsparcie finansowe gminy (składamy wniosek pisemny w miejscu zamieszkania)

 

Skontaktuj się z ekspertką: 

Angelika Lawrenz-Meurer

Versicherungsvermittler VBV

https://www.polskiedoradztwo.ch

FB: Polskie Doradztwo w Szwajcarii – Lawrenz Consulting

Tel: +41 79 193 29 15

Email: info@lawrenz.ch

Ucieczka z raju, czyli gdzie emigrują Szwajcarzy

Od dawna naczelnym tematem w szwajcarskich mediach jest to, kto do kraju „napływa” i w jakiej liczbie (albo, jak lubią niektórzy dziennikarze, ilości). Niemal codziennie atakują nas niusy, że już jedna trzecia mieszkańców ma imigranckie korzenie, że z roku na rok „obcych” jest coraz więcej, że w szpitalach co drugi niemowlak ma na imię Amar, że biednym Szwajcarom – my, ekspaci, migranci, azylanci – zabieramy pracę, narzucamy zwyczaje i zmieniamy kulturę.

„Pani mąż to Szwajcar? Ale taki 100-procentowy? Niemożliwe..” – usłyszałam od rekruterki podczas jednej z rozmów o pracę. Tak, „prawdziwego” Szwajcara niedługo będzie można spotkać jedynie w muzeum.. Jakie szczęście, że mam w domu taki eksponat ;P

Nie wiem, czy to inwazja „obcych” powoduje, że Szwajcarzy z bólem serca porzucają swoją krainę mlekiem i miodem płynącą, ale faktem jest, że robią to coraz częściej. Statystyki, opublikowane właśnie przez szwajcarskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, mówią, że już 760 tys. posiadaczy szwajcarskiego paszportu wybrało do życia inny kraj. To rekordowa liczba, która oznacza, że ze Szwajcarii emigrowało ok. 11 proc. mieszkańców. Sporo, jak na społeczeństwo, które uważa swój kraj za najlepszy na świecie.

Decyzja o emigracji na pewno nie jest dla Szwajcara łatwa. No bo jak tu wybrać miejsce, które pozwoli cieszyć się podobnym dobrobytem? Nie dziwi, że na pierwszym miejscu Szwajcarzy przeprowadzają się do sąsiadów  – Francji, Niemiec i Włoch. Ze względu na odległość, język i podobną kulturę. Kolejne kierunki w Europie to Hiszpania i Wielka Brytania. Poza Europą najbardziej popularna jest Azja – Bangkok, Hong Kong, Manila i Singapur, potem Kanada i Stany Zjednoczone. Sporo Helwetów mieszka też w Australii i Nowej Zelandii.

Trudno powiedzieć, czy to potrzeba zmiany, strach przed obcymi czy inne powody, skłaniają Szwajcarów do emigracji (na pewno nie jest to wyjazd „za chlebem”). Być może kierunki dobierane są pod względem dostępności sera.. Czy Szwajcarzy mają dosyć własnej ojczyzny? Nie czują się u siebie jak w domu?

Mam swoją teorię, że to prawicowi radykałowie swoimi kampaniami, zamiast – tak, jak chcieli – wypędzić migrantów, wykurzają z kraju Szwajcarów? :) Brawo SVP!

 

 

 

 

Gratulacje!

…dla mnie :D Właśnie minął rok odkąd obładowana życiowym dobytkiem przekroczyłam szwajcarską granicę z zamiarem zostania tu na dłużej. Przez te 12 miesięcy wydarzyło się sporo rzeczy ciekawych, dobrych, miłych, zaskakujących, rozczarowujących, smutnych, ale.. przetrwałam i jestem z siebie dumna! Z plusów: nauczyłam się (jako tako) nowego języka, zwiedziłam sporą część Szwajcarii (głównie niemieckiej, ale też kanton włoski, który uwielbiam), odkryłam nowe powołanie zawodowe (wino, wino, wino!) i hobby (bieganie), kilka razy przydałam się jako dziennikarz-korespondent, polubiłam gotowanie (!), wyszłam za mąż.. O minusach pisać nie będę ;)

Z okazji rocznicy przygotowałam dla Was subiektywną listę rzeczy, których (być może) nie wiecie o Szwajcarii. Miłej lektury!

1. Na czele jednego z najmniejszych państw w Europie stoi aż siedem osób. Funkcję „prezydenta” Szwajcarii pełni bowiem wybierana przez parlament Rada Federacyjna. To szacowne gremium co roku wskazuje nowego przewodniczącego, który następnie reprezentuje kraj jako oficjalna głowa państwa. W 2015 r. tytuł prezydenta nosi Simonetta Sommaruga.

2. Około jedna czwarta mieszkańców Szwajcarii to obcokrajowcy, co nie licząc Luksemburga, Liechtensteinu czy Monako, stanowi najwyższy odsetek w Europie. Najliczniejsze mniejszości to Włosi, Niemcy i.. Portugalczycy. W Szwajcarii obowiązuje prawo krwi, więc dziecko obcokrajowców urodzone na szwajcarskiej ziemi nie jest automatycznie obywatelem tego kraju. Szwajcarski paszport to marzenie wielu, dlatego trzeba się o niego mocno postarać..

3. Szwajcarskie banknoty mają aż siedem nominałów, z czego największy to 1000CHF, czyli równowartość ok. 4000 zł. Banknot o wyższym nominale istnieje jeszcze tylko w Singapurze i wynosi 10 000 dolarów singapurskich (ok. 7,3 tys. CHF). Na tysiącfrankowy banknot trudno się natknąć, choć w obiegu jest ich aż ponad 38 mln sztuk. Zapewne służy Szwajcarom do przechowywania oszczędności, bo jak na bankową potęgę naród jest tu zaskakująco mocno przywiązany do gotówki. Choć kartą można płacić właściwie wszędzie, każdy szanujący się Szwajcar ma w portfelu trochę papieru. Płatności zbliżeniowe, tak popularne choćby w Polsce, są tu wciąż mało popularną nowinką.

4. Mały kraj może się pochwalić kilkoma dużymi rzeczami. W kościele św. Piotra w Zurychu możemy zobaczyć największą w Europie tarczę kościelnego zegara, w tuż przy granicy z Niemcami, w Schaffhausen, znajduje się największy (jeśli chodzi o przepływ wody, nie wysokość) europejski wodospad. Słyszeliście o Jungfraujoch? To najwyższej położona stacja kolejowa w Europie. Pociąg, który dojeżdża na wysokość 3,5 tys. metrów nad poziomem morza! Takie rzeczy tylko w Helwecji. Choć nie znalazłam statystyk, jestem przekonana, że Szwajcaria zalicza się też do czołówki krajów z największą liczbą miejskich fontann. Nie wyłączają ich nawet zimą.

5. Szwajcaria nie słynie w świecie z wina, a jest wśród liderów w Europie, przynajmniej jeśli chodzi o jego konsumpcję. Przeciętny Meier wypija każdego roku ponad 40 litrów tego trunku, więcej pije się tylko we Francji i Portugalii. Szwajcaria sporo wina też wytwarza, jednak niemal wyłącznie na własne potrzeby. Helweckie wino nie jest popularne poza granicami kraju głównie ze względu na niezbyt atrakcyjny stosunek ceny do jakości. Jedynie 1-2 procent produkcji trafia na eksport.

6. Przepisy drogowe w Szwajcarii są jednymi z najbardziej restrykcyjnych w Europie. Za przekroczenie prędkości poza miastem o 30 km/h można stracić prawo jazdy na co najmniej 3 miesiące. Kierowca trafia też do rejestru karnego i musi przejść badania psychologiczne. Nie wspominam o karach finansowych, które jak można się łatwo domyślić, zniechęcają do szarżowania na ulicach. Skutecznie. Współczynnik śmiertelności na drogach wyniósł w ubiegłym roku 3,4 (ofiary śmiertelne na 100 tys. mieszkańców). Dla porównania, w Polsce było to 10,9.

7. Podczas gdy kierowcy trzymani są krótko, Szwajcaria jest bardzo liberalna pod innymi względami. Picie alkoholu w miejscach publicznych nie jest nielegalne, a widok pani czy pana popijających piwko na zielonej trawce czy nawet w pociągu to norma. Podobnie jest z paleniem papierosów, co podoba mi się już dużo mniej.. Szwajcarzy, zwłaszcza młodzi, palą jak smoki. W dodatku robią to wszędzie, na przystankach, peronach, przy bankomatach.. i zupełnie nie zwracają uwagi na tych, którym może to przeszkadzać. Być może bezgraniczne przyzwolenie na palenie to efekt skutecznego lobby koncernów tytoniowych, które mają tu swoje siedziby.. W każdym razie: ble ble ble!

8. Oschły i zdystansowany – to stereotyp Szwajcara. Na pewno jest w tym nieco prawdy. Rzadko zdarzają się tu pogawędki w sklepie czy autobusie między obcymi sobie ludźmi. Szwajcarzy, jak przystało na naród neutralny, mają duży szacunek do prywatności. I biada temu, kto próbuje im ją naruszyć ;) Pozytywnie zaskakuje natomiast to, że na przedmieściach i w mniejszych miejscowościach zwykło się pozdrawiać obcych ludzi na ulicy. To takie miłe i zupełnie niepasujące do obrazu zimnego i aroganckiego Helwety.

9. Wynajmowanie mieszkania jest dla Szwajcara tak naturalne, jak dla Polaka jego zakup na kredyt. W wynajmowanych domach mieszka aż 56 proc. populacji. Chodzi głównie o zaporowe ceny nieruchomości, ale też o wysokie podatki, które trzeba płacić mając mieszkanie na własność. Dlatego nawet jeśli kogoś stać na własne M (a takich na pewno jest tu sporo), to często i tak bardziej opłaca się do oporu obciążać nieruchomość hipoteką niż kupić za gotówkę. W każdym razie większość Szwajcarów mieszka w wynajmowanych mieszkaniach przez całe swoje życie i nikomu nie wydaje się to dziwne :)

10. Jeśli już jesteśmy przy mieszkaniu.. to bardzo ciekawą sprawą w Szwajcarii jest system organizacji śmieci. Otóż odpadów nie wyrzuca się tu ot tak do zwykłego worka na śmieci, o nie! Na terenie każdej gminy obowiązują specjalnie oznakowane, jedyne uznawane worki, które można kupić m.in. w urzędzie czy na poczcie. Tylko zapakowane w taki sposób odpady można wrzucić do kontenera, który następnie opróżniają gminne służby. Nie muszę wspominać chyba o segregacji, która jest tutaj święta niczym rodzinne oglądanie telewizji w niedzielny wieczór.

11. Absynt, musli, myszka komputerowa, blender, folia aluminiowa, scyzoryk, obieraczka do ziemniaków, stojąca suszarka do ubrań, magnetofon, bobslej.. Ciekawe o ilu z tych rzeczy wiedzieliście, że zostały wynalezione przez Szwajcarów :)